Bayburt Tarih-Kültür ve Edebiyat Derneği (BAYDER) tarafından düzenlenen haftalık kültür sohbetlerinin bu haftaki konuğu Bayburt Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Murat Okutmuş oldu. "Bir Kent Kimliği Olarak Remzi Çavuldak ve Sanatı" başlığıyla gerçekleştirilen programda, Bayburt türkülerinin en önemli isimlerinden biri olan Çavuldak’ın sanat yaşamı ve eserleri derinlemesine ele alındı.
Okutmuş, Remzi Çavuldak’ın 1. Dünya Savaşı öncesi ve sonrasında şekillenen, hüzün dolu hayat hikayesinin eserlerine doğrudan yansıdığını ifade etti. Bayburt türküleri denilince akla gelen ilk isimlerden olan Çavuldak’ın, özellikle ‘Ben Feleği Gördüm’ eserinin hem söz hem de beste kalitesiyle bir başyapıt niteliği taşıdığını vurguladı. Sanatçının sadece anonim eserlerin kaynak kişisi olmadığını, aynı zamanda kentin ruhunu yansıtan özgün bestelere imza attığını hatırlattı.
Bayburt’un Marş Besteleyen Tek İsmi
Çavuldak’ın askeri lise yıllarında aldığı müzik eğitiminin izlerini hayatı boyunca taşıdığını belirten Murat Okutmuş, bu disiplinin ‘Kop Dağı Oldu Duman’ marşında net bir şekilde görüldüğünü söyledi. Babasının Kop Savunması’nda şehit düşmesinin bu besteye ayrı bir anlam yüklediğini ifade eden Okutmuş, Remzi Çavuldak’ın Bayburt’ta marş formunda eser üretebilen tek sanatçı olduğunun altını çizdi.
Ancak sanatçının yaşamındaki kırılma noktası 1960 yılında gerçekleşti. Bir cami vaazı sırasında maruz kaldığı eleştiriler nedeniyle enstrümanlarını susturan Çavuldak, en verimli dönemlerini müzikten uzak geçirdi. Okutmuş, bu durumu Bayburt’un sanat hafızası için büyük bir kayıp olarak nitelendirirken, Elazığ’da yaşanan benzer bir hoşgörü örneğiyle kıyaslama yaptı. Sanatçının o dönemde yaşadığı baskı sonrası enstrümanlarına zarar vermesini, Dede Korkut hikayelerindeki kopuzun kutsiyetiyle bağdaştırdı.
Enstrümanları Baksı Müzesi’nde Sergileniyor
Sanatçının mirasının nasıl korunduğuna dair bilgiler de paylaşan Okutmuş, Çavuldak’ın 1930 yapımı cümbüşünün hikayesini anlattı. Vural İşaşır ve Muharrem Sayıner tarafından muhafaza edilen enstrüman, 2012 yılında oğlu Ahmet Çağıldak’a teslim edildi. İstanbul’da onarımı yapılan tarihi cümbüş, bugün Baksı Müzesi’nde Zakir Peksert’in kemanı ve Mustafa Ahıskalıoğlu’nun bağlamasıyla birlikte sergileniyor.
Gecenin sonunda Murat Okutmuş, Muzaffer Sarısözen’in “Milli birlik bağlamanın telleri arasındadır” sözüne atıfta bulunarak, Çavuldak gibi değerlerin bu toprakların tapu kayıtlarını oluşturduğunu belirtti. Programda katılımcılara Çavuldak’ın kendi sesinden kayıtlar dinletilirken, 1951 yapımı ‘Kore’de Türk Süngüsü’ filminden kesitler de izletildi. Etkinlik, BAYDER Başkanı Fatih Dündar’ın teşekkür belgesi takdimi ve yerel sanatçıların Çavuldak eserlerini seslendirmesiyle sona erdi.
Yorumlar
Kalan Karakter: