Programın açılışında kendi hayat hikâyesinden kesitler sunan Prof. Dr. Mustafa Albayrak, bugünün imkânlarına sahip olmayan bir neslin temsilcisi olduğunu hatırlattı. 1957 Trabzon doğumlu olan Albayrak, ilkokula yaşını büyüterek başladığını, ortaokul yıllarında ise her gün tam 8 kilometrelik yolu yürüyerek katettiğini anlattı.
Devletin sağladığı fırsat eşitliğinin önemine vurgu yapan Albayrak: "Ben bir köylü çocuğuyum. Eğer devletin imkanları olmasaydı, bugün bir profesör olarak karşınızda olamazdım. Ortaokulu 8 kilometre yolu gide gele okudum. Biz, devletin sunduğu imkânlarla yetiştik ve şimdi o borcu ödemek için buradayız," dedi.
"Eğitimde Bina Yıkmak Yerine Onarmayı Öğrenmeliyiz"
Albayrak’ın programdaki en dikkat çekici eleştirileri, Türkiye’deki müfredat ve sistem değişikliklerine yönelik oldu. Eğitim sistemini bir binaya benzeten Albayrak, sürekli yapılan "sil baştan" düzenlemelerin kurumsal hafızayı yok ettiğini savundu:
"Bir binanın sağlam direkleriyle oynarsanız o binayı yıkarsınız. Bizde maalesef her gelen yönetici yeni bir bina yapmaya kalkıyor. 83 programını 22 yıl uyguladık, sonra 2005'te her şeyi çöpe attık. Batı, sistemindeki aksayan yönleri tamir ederek ilerlerken, biz sistemi kökten değiştirerek yeni hatalara kapı açıyoruz. 100. Yıl Maarif Modeli teoride güzel olabilir ama altyapısını hazırlamadan, öğretmenini eğitmeden ve pilot uygulamasını yapmadan sahaya sürerseniz, uygulama kadük kalır."
90’lı Yıllardan Bugüne: Emeksiz Kazanç Tuzağı
Gençliğin hayata bakış açısındaki değişimi bir anısıyla örneklendiren Albayrak, 90’lı yıllarda Ağrı’da görev yaparken bir öğrencisiyle yaşadığı diyaloğu paylaştı. Okulu bitirmek istemeyen öğrencisinin kendisine banka önündeki kredi kuyruklarını göstererek, "Hocam buralarda geri dönüşü olmayan paralar var, okuyup ne yapacağım?" dediğini aktaran Albayrak, bu zihniyetin bugün "emeksiz kazanç" arzusuyla daha da yaygınlaştığını belirtti.
IQ seviyeleri üzerine yapılan bilimsel araştırmalara da değinen profesör, 1997 sonrası doğan neslin IQ skorlarındaki düşüşü, teknolojinin amaç dışı kullanımı ve derin düşünme yetisinin kaybedilmesine bağladı: "Teknoloji düşünmeyi durdurursa zekâ gelişmez. İnsan zekâsı, ancak bir problem üzerine yoğunlaşıp çalıştığında varlığını sürdürür."
Matematikte "Gerçekçi Eğitim" Modeli
Bir matematik eğitimcisi olarak, eğitimin hayatın içinden kopuk olmaması gerektiğini savunan Albayrak, "Gerçekçi Matematik Eğitimi" akımına dikkat çekti. Kağıt üzerindeki soyut hesaplamaların yerini, hayatın içindeki problemlerin alması gerektiğini belirterek: "Artık bir dikdörtgenin alanını sormak bitti. Bir duvar örülecekse; onun maliyetini, sağlamlığını ve kullanılacak malzemeyi hesaplatmalıyız. Ezberci eğitim değil, analitik düşünme temelli eğitim şart," ifadelerini kullandı.
Geleceğin Öğretmenlerine ve Velilere "Altın" Öğütler
Programın son bölümünde Prof. Dr. Albayrak, eğitim camiasına ve ailelere rehber niteliğinde tavsiyelerde bulundu:
-
Öğretmen Rol Modeldir: "Öğretmen şahsiyetiyle, duruşuyla ve hatta giyinişiyle örnek olmalıdır. Ben hâlâ lisans derslerime önlükle girerim, kravatımı takarım. Giyinişinizle karşılanır, şahsiyetinizle uğurlanırsınız."
-
Ödev Zulmüne Son Verin: "Ödev vermeyen öğretmen, öğretmen değildir' algısı çok yanlıştır. Ödevi çoğunlukla aileler yapıyor. Bu, öğrenciye çalışma alışkanlığı kazandırmaz, sadece zulüm olur. Öğrenciyi merak etmeye teşvik edin."
-
Teknolojiyi Araç Yapın: "Google amca ne diyorsa o mutlak doğru değildir. Gençler kaynaklara inmeli, kütüphaneleri kullanmalı. Okumak, insanın ifade gücünü ve özgüvenini artırır."
-
Basitliğin Gücü: "Einstein’ın dediği gibi; bir şeyi 6 yaşındaki bir çocuğa izah edemiyorsanız, siz de anlamamışsınız demektir."
"Bilgi Paylaştıkça Çoğalır"
Programı kapatırken, Bayburt Üniversitesi’nin sunduğu imkânların (kütüphane, hocaya erişim kolaylığı, kampüs yaşamı) büyük şehirlerdeki pek çok üniversiteden daha avantajlı olduğunu belirten Albayrak, emekli olmayı düşünmediğini vurguladı: "Bildiğimi mezara götürecek halim yok. Öğrenmenin ve öğretmenin sonu yok. Sağlığım el verdikçe hizmete devam edeceğim."
Talat Saka’nın sunduğu Bilumum Bilim, "Eğitimin merkezinde her zaman insan vardır" vurgusuyla sona ererken, Prof. Dr. Mustafa Albayrak’ın yarım asırlık tecrübesi dinleyiciler için unutulmaz bir ders niteliği taşıdı.
Yorumlar 2
Kalan Karakter: