Dijital Vicdan Kavramı Neyi Anlatıyor?
Üni FM ve Bayburt Üniversitesi ortaklığında hazırlanan Bİ’lumum Bİ’lim programında, Türk Dil Kurumu tarafından 2025 yılının kelimesi olarak seçilen “Dijital Vicdan” kavramı kapsamlı biçimde ele alındı. Programın moderatörlüğünü Radyo Moderatörü Talat Saka üstlenirken, Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Kürşat Kara konuk olarak yayına katıldı. Yayında konuşan Kara, dijital vicdan kavramının bireylerin gerçek hayatta sorumluluk almaktan uzaklaşıp, sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlar, beğeniler ve kısa tepkilerle vicdani bir rahatlama yaşamasını ifade ettiğini belirtti. Özellikle afetler, toplumsal travmalar ve insani krizler karşısında sergilenen bu tutumun, gerçek sorumluluğun yerini geçici duygusal tepkilere bıraktığını vurgulayan Kara, dijital ortamda oluşan bu davranış biçiminin vicdanı görünür ama etkisiz hâle getirdiğine dikkat çekti.
Sosyal Medya Tepkileri Gerçek Sorumluluğun Yerini Tutuyor mu?
Programda dijital platformların birey davranışları üzerindeki etkisine de değinen Doç. Dr. Kara, sosyal medyada hızla tüketilen içeriklerin empati kurma süresini ciddi biçimde azalttığını söyledi. Bir olayın etkisi henüz geçmeden başka bir gündemin önümüze düştüğünü ifade eden Kara, bu durumun toplumsal hafızayı zayıflattığını ve duyarsızlığı normalleştirdiğini dile getirdi. “Bir paylaşım yapmak, çoğu zaman vicdanı rahatlatıyor ancak sorumluluğu ortadan kaldırıyor” diyen Kara, dijital tepkilerin gerçek hayatta bir karşılığı olmadığı sürece anlamını yitirdiğini vurguladı. Algoritmaların kullanıcıyı sürekli yeni içeriklere yönlendirdiğini belirten Kara, bu sistemin bireyleri düşünmekten çok tüketmeye teşvik ettiğini ifade etti.
Dijital Vicdandan Gerçek Vicdana Geçiş Mümkün mü?
Programın son bölümünde çözüm önerilerini paylaşan Doç. Dr. Kara, dijital vicdanın tamamen olumsuz bir kavram olarak görülmemesi gerektiğini ancak mutlaka gerçek hayattaki davranışlarla desteklenmesi gerektiğini söyledi. Vicdanın sadece ekran başında değil, günlük yaşamda eyleme dönüşmesi gerektiğini vurgulayan Kara, bilinçli medya okuryazarlığının bu noktada kritik rol oynadığını ifade etti. Dijital tüketimin sınırlandırılması, bilgi kirliliğine karşı seçici olunması ve sosyal sorumluluk bilincinin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Kara, bireysel davranışların toplamının toplumsal sonuçlar doğurduğunu hatırlattı. Programın sonunda Moderatör Talat Saka da dijital dünyanın sunduğu kolay tepkilerin, insanı gerçek sorumluluktan uzaklaştırmaması gerektiğini belirterek, dijital vicdan kavramının toplumun geleceği açısından daha fazla tartışılması gereken önemli bir başlık olduğuna dikkat çekti.
Yorumlar
Kalan Karakter: